Năm lý do để mỉm cười ở phía trước (31.05.2013)
 
Dù nền kinh tế không được như ý nhưng đã có nhiều dấu hiệu chuyển biến tích cực. Đây không chỉ đơn giản là tiếp tục phục hồi sau cuộc suy thoái sâu mà là chúng ta đang nhận ra được những tín hiệu cho thấy tương lai lâu dài của nền kinh tế Mỹ.
 
Khó mà có thể lạc quan được khi nền kinh tế có that nghiệp cao, tăng trưởng năng suất bình thường, thu nhập tăng trưởng chậm hoặc trì trệ. Tuy nhiên, chúng ta hãy xem xét năm chỉ số đang bắt đầu sáng lên trong tương lai:
 
NHIỀU BẰNG CẤP HƠN           Bộ Giáo dục đã công bố gần đây rằng tỷ lệ tốt nghiệp trung học của quốc gia đã tăng lên - đến 78% trong năm 2010. Đây là con số cao nhất kể từ năm 1974. (Tỷ lệ này là dưới 70% trong một thời gian dài. Sau nhiều thập kỷ trì trệ, tỷ lệ tốt nghiệp bắt đầu bật lên vào năm 2000 và tiếp tục tăng cao trong thập niên qua.)
 
Xét một cách trung bình, số người tốt nghiệp trung học tăng thêm này - không tính đến số người có bằng đại học - tìm được việc làm tốt hơn, hưởng thụ y tế tốt hơn, lợi ích lâu dài tốt hơn sẽ diễn ra trong nhiều thập kỷ tới.
 
KIẾN THỨC MỚI, CHI PHÍ THẤP          Khi nói đến giáo dục ta thấy năng suất lớn hơn đang diễn ra. Ví dụ, tháng này Viện công nghệ Georgia đã thông báo chương trình học Cao học trực tuyến mới về ngành Khoa học máy tính với mức giá không quá 7.000 đô la Mỹ.
 
Đây là một phần của xu hướng giáo dục và chứng nhận bằng cấp ít tốn kém. Ví dụ thì có rất nhiều. Học viện Khan cung cấp chương trình hướng dẫn trực tuyến miễn phí về Toán học và các chủ đề khác; Coursera và các công ty khác cũng đã phổ biến rộng rãi các khoá học trực tuyến cho hàng triệu người dùng.
 
Xu hướng này sẽ đi như thế nào thì chưa rõ ràng lắm nhưng người ta đã không còn tranh luận về việc các công nghệ cơ bản của giáo dục đã không thay đổi trong nhiều thập kỷ hoặc thấm chí nhiều thế kỷ.
 
LẠM PHÁT CHĂM SÓC Y TẾ THẤP        Tốc độ tăng của chi phí chăm sóc sức khoẻ hiện đang chậm lại trong bốn năm nay. Trong thực tế, tại một số năm, con số này không cao hơn so với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế. Sự thay đổi này là do hiệu quả chứ không phải do suy thoái kinh tế. Thông tin đã công bố trong báo cáo số tháng 5 năm 2013 trong Tạp chí Y tế của David M. Cutler – giáo sư kinh tế học của Đại học Havard và Nikhil R. Sahni – nhà nghiên cứu của Trường Kinh doanh Harvard.
 
Việc giảm chi phí này không chắc là sẽ cứng nhắc nhưng điều nguy hiểm là theo thời gian, chi phí chăm sóc sức khoẻ tăng mạnh sẽ làm sụp đổ toàn bộ nền kinh tế mà hiện nay đang trên đường có phần giảm.
 
NGUỒN CUNG NĂNG LƯỢNG CHO MỸ GIẢM    Chúng tôi muốn nói rằng đây là thời điểm bắt đầu một kỷ nguyên mới của năng lượng giá rẽ. Với những tiến bộ trong cả sản xuất dầu và khí tự nhiên, một lần nữa nước Mỹ trở thành nước xuất khẩu hàng đầu về nguyên liệu hoá thạch.
 
Những khó khăn kinh tế của quốc gia - như tang trưởng thu nhập và năng suất chậm - cũng bắt đầu cùng khoản thời gian với giai đoạn năng lượng giá rẽ của Mỹ đi đến hồi kết thúc đột ngột trong đầu những năm 1970.  Hiệu quả của sự bùng nổ năng lượng mà chúng ta có thể nhận thấy là năng suất lớn hơn nhưng có thể mang đến nguồn lợi lớn hơn nữa. Điều không may là khí thiên nhiên giá rẽ không phải là con đường dẫn đến năng lượng xanh bền vững, dù nó sạch hơn so than đá và giúp các nước ứng dung tiến bộ khoa học để giảm lượng khí thải.
 
CHUYỂN DỊCH NHÂN TÀI        Phát triển cuối cùng này có lẽ là yếu tốt nền tảng nhất mà liên quan đến số phận của các tài năng ở những quốc gia kém phát triển hơn. Nếu bạn sinh ra là một thiên tài ở Thượng Hải vào năm 1960, cơ hội đóng góp của bạn cho thế giới rộng lớn sẽ nhỏ hơn vì Trung Quốc thời đó bị cô lập và kinh tế cực kỳ không tự do. Bây giờ thì tốt hơn vì đã có sự chuyển dịch các tài năng bẩm sinh.
 
 Khi dân cư ở những quốc gia như Mỹ đang già đi thì số người trẻ tuổi đầy sáng tạo trên thế giới cũng chưa bao giờ nhiều hơn. Các nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil, Nga, dù tăng trưởng kinh tế đang chậm lại thì vẫn đang trên đường cải cách hệ thống giáo dục và mạng lưới khoa học. Điều này làm gia tăng khả năng cung cấp các tiến bộ công nghệ - hoặc các nhà khoa học và các doanh nhân trẻ - cho nước Mỹ. Trong các thập kỷ tới, các lợi ích này sẽ tiếp tục được thu nhận.
 
Nhớ rằng không có xu hướng nào có thể giảm đến mức không tưởng về tương lai của công nghệ thông tin, ngay cả khi mỗi xu hướng có mối quan hệ chat chẽ với tiến bộ công nghệ. Những đột phá cao hơn nữa của công nghệ, có lẽ là trong lĩnh vực điện toán lượng tử có thể sẽ mang đến những xu hướng tích cực khác nữa.
 
Nói theo ngôn ngữ kinh tế thì, thập niên đầu tiên của thế kỷ này đã có một tổn thất lớn đối với hộ gia đình người Mỹ trung bình. Khi bắt đầu, thu nhập trung bình của hộ gia đình đã thực sự giảm xuống trong suốt thời gian mà nền kinh tế có vẻ như đang phục hồi. Tuy nhiên, trong bối cảnh dài hạn thì người ta có vẻ hơi lạc quan. Chính những xu hướng này có thể không phải là nhân tố thống trị nhưng nếu chúng ta tìm kiếm trong các bài viết về tương lai của nền kinh tế Mỹ thì đã thấy xuất hiện một số yếu tố quan trọng.
 
Nguyễn Lê Giang Thiên dịch, Tyler Cowen, On the horizon, Five reasons to smile, New York Times,25 tháng 5 năm 2013
2.0
Các tin tức đã đăng:
   Bài tập càng nhiều, điểm thi càng thấp (16.01.2010)
   Hoạt động nghiên cứu của Penn State (16.01.2010)